กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน

                -  เป็นกิจกรรมที่กำหนดไว้ในโครงสร้างหลักสูตรสถานศึกษา  โดยมุ่งส่งเสริมให้ผู้เรียนได้ปฏิบัติจริง  กระตุ้นให้ผู้เรียนได้ศึกษา  วิเคราะห์  วางแผน  ปฏิบัติตามแผน  มีความสุขกับการทำงานเป็นกลุ่ม ตามความถนัด ความสนใจอย่างแท้จริง

                -  เป็นกิจกรรมที่จัดอย่างมีระบบ  ประกอบด้วยรูปแบบกระบวนการ ที่หลากหลาย ให้ผู้เรียนได้รับประสบการณ์จากการปฏิบัติจริง  มีความหมายและมีคุณค่า ในการพัฒนาผู้เรียนทั้งด้านร่างกาย  จิตใจ  สติปัญญา  อารมณ์ และสังคม  ปลูกฝังคุณธรรม และค่านิยมที่พึงประสงค์

                หลักการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน

จุดหมาย

1.      พัฒนาองค์รวมของความเป็นมนุษย์

2.      พัฒนาความสามารถตามศักยภาพ

3.      เข้าร่วมกิจกรรมตามความถนัด  ความสนใจ

4.      สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ และเป้าหมายของสถานศึกษา

5.      กำหนดวัตถุประสงค์ และแนวปฏิบัติชัดเจน

6.      เวลาและจำนวนสมาชิก เหมาะสมตามลักษณะกิจกรรม

7.      สนองความสนใจ  ความถนัด และความสามารถ

8.      ผู้เรียนเป็นผู้ดำเนินการ  ครูเป็นที่ปรึกษา

9.      สนุกกับการเรียนรู้ และบูรณาการกับชีวิตจริง เหมาะสมกับวัย

10.  เปิดโอกาสให้ครู  พ่อแม่  ผู้ปกครอง  ชุมชน  มีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรม

11.  เน้นกระบวนการกลุ่ม  ฝึกวิเคราะห์  คิดสร้างสรรค์ที่เป็นประโยชน์

เป้าหมาย

1.      ได้รับประสบการณ์หลากหลาย  เกิดความรู้  ความชำนาญ

2.      เห็นคุณค่าขององค์ความรู้  นำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ ด้วยความสุจริต

3.      รู้จักและเห็นคุณค่าในตนเอง และผู้อื่น

4.      มีวุฒิภาวะทางอารมณ์

5.      มีกระบวนการคิด

6.      ดำรงชีวิตอย่างเหมาะสม และมีความสุข

7.      ค้นพบศักยภาพของตนเอง

8.      พัฒนาบุคลิกภาพ  เจนคติ  ค่านิยมที่ดี

9.      เสริมสร้างคุณธรรม และจริยธรรม

10.  มีจิตสำนึกในความรับผิดชอบต่อตนเอง  ครอบครัว  สังคม และประเทศชาติ

กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน  ประกอบไปด้วย

1.  กิจกรรมแนะแนว

                -  แนะแนวด้านการศึกษา

                -  แนะแนวด้านการงาน และอาชีพ

-  แนะแนวด้านชีวิต และสังคม

2.      กิจกรรมนักเรียน

-  กิจกรรมตามความถนัด  ความสนใจ

-  กิจกรรมสร้างสรรค์สังคม

          -  พัฒนาสาระการเรียนรู้

-  สนองนโยบาย ของรัฐ

-  กิจกรรมลูกเสือ - เนตรนารี

-  กิจกรรมยุวกาชาด

-  กิจกรรมผู้บำเพ็ญประโยชน์

-  กิจกรรมรักษาดินแดน

-  พัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์

1.      คุณลักษณะของคนไทยที่ประเทศชาติต้องการ  10  ประการ

2.      ค่านิยมพื้นฐาน  5  ประการ

3.      คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของสถานศึกษา

แนวทางการปฏิบัติการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน

                1.   เตรียมความพร้อม  ด้านอาคาร  สถานที่  วัสดุอุปกรณ์  และแหล่งเรียนรู้ภายใน และภายนอก

2.      จัดกลุ่มนักเรียน  ตามระดับชั้นหรือตามกิจกรรม และแบ่งกลุ่มย่อยตามระดับความต้องการ

3.      จัดเวลาให้สอดคล้องกับกิจกรรม และมีความเหมาะสมในการปฏิบัติ

3.1    ใช้เวลาตามที่กำหนด ในโครงสร้างหลักสูตร  เช่น กิจกรรมแนะแนว  ลูกเสือ - เนตรนารี

3.2    ใช้เวลาในช่วงเปิดเรียน โดยไม่กำหนดเวลาในหลักสูตร  ในช่วงก่อนเรียน หลังเรียน  พักกลางวัน  เช่น โครงการแนะแนวน้อย  โครงการบรรณารักษ์น้อย

3.3    ใช้เวลาว่างตามความเหมาะสม  อาจเป็นโครงการระยะสั้น  โครงการตลอดปี  เช่น โครงการค่ายคุณธรรม จริยธรรม  โครงการค่ายทางวิชาการ

การประเมินผลการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน

                สถานศึกษาต้องจัดให้ผู้เรียน ได้เรียนทุกช่วงชั้นการศึกษา  ผู้เรียนจะต้องได้รับการประเมิน และการตัดสินตามเกณฑ์ ที่สถานศึกษากำหนด  ตามแนวการประเมิน

                -  การประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนรายกิจกรรม

เกณฑ์การประเมิน

1.      ผ่านจุดประสงค์ที่สำคัญของกิจกรรม

2.      เข้าร่วมครบตามเวลา  ตามทที่สถานศึกษากำหนด

3.      ประเมินระหว่างการปฏิบัติกิจกรรม  หรือสิ้นสุด

4.      กิจกรรม หรือโครงการระยะยาว  ควรได้มีการประเมินเป็นระยะ  เช่น ภาคเรียนละ  1  ครั้ง

5.      ผู้ไม่ผ่านการประเมิน  ต้องได้รับการซ่อมเสริมข้อบกพร่อง  ให้ผ่านการประเมิน

-          การประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนผ่านช่วงชั้น

แนวปฏิบัติของสถานศึกษา

1.      กำหนดผู้รับผิดชอบในการรวบรวมข้อมูล  ทุกคนตลอดช่วงชั้น

2.      ผู้รับผิดชอบสรุป และประเมินผล  เป็นรายบุคคลตามเกณฑ์ที่สถานศึกษากำหนด

3.      นำเสนอผลการประเมินต่อคณะกรรมการบริหารหลักสูตร และวิชาการ เพื่อให้ความเห็นชอบ

4.   เสนอผู้บริหารสถานศึกษาพิจารณาตัดสิน และอนุมัติผลการประเมินผ่านช่วง

แนวทางการจัดกิจกรรมแนะแนว

วัตถุประสงค์ของกิจกรรม

1.      เพื่อให้ผู้เรียนค้นพบความถนัด  ความสามารถ  ความสนใจของตนเอง

2.      เพื่อให้ผู้เรียนรู้จักการแสวงหาความรู้จากข้อมูล  ข่าวสารแหล่งเรียนรู้  ด้านการศึกษา  อาชีพ  สังคม

3.      เพื่อให้ผู้เรียนได้พัฒนาบุคลิกภาพ และปรับตัวอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข

4.      เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้  มีทักษะ  มีความคิดสร้างสรรค์ในงานอาชีพ

5.      เพื่อให้ผู้เรียนมีค่านิยมที่ดีงามในการดำเนินชีวิต  เสริมสร้างวินัย  คุณธรรมและจริยธรรม

6.      เพื่อให้ผู้เรียนมีจิตสำนึก  ในการรับผิดชอบต่อตนเอง  ครอบครัว  สังคม และประเทศชาติ

ขอบข่ายของการจัดกิจกรรมแนะแนว

1.      การจัดกิจกรรมแนะแนวด้านการศึกษา  มุ่งให้ผู้เรียนได้พัฒนาตนเอง  ในด้านการเรียนอย่างเต็มตาม

                  ศักยภาพ

2.      การจัดกิจกรรมแนะแนวด้านการงาน และอาชีพ  มุ่งให้ผู้เรียนได้รู้จักตนเองในทุกด้าน  รู้โลกของงานอาชีพอย่างหลากหลาย

3.      การจัดกิจกรรมด้านชีวิต และสังคม  มุ่งให้ผู้เรียนได้รู้จัก และเข้าใจตนเอง  รักและเห็นคุณค่าในตนเองและผู้อื่น

กระบวนการจัดกิจกรรม

1.      สำรวจสภาพปัญหา  ความต้องการและความสนใจของผู้เรียน  เพื่อใช้เป็นข้อมูล

2.      ศึกษาวิสัยทัศน์ของสถานศึกษา และวิเคราะห์ข้อมูลของผู้เรียน ที่ได้จากการสำรวจ

3.      กำหนดสัดส่วนสาระของกิจกรรมในแต่ละด้าน  การศึกษา  การงานและอาชีพ  ชีวิตและสังคม  ให้ได้สัดส่วนที่เหมาะสม  โดยยึดสภาพปัญหา

4.      กำหนดแผนการจัดกิจกรรมแนะแนว

5.      การจัดทำรายละเอียดของแต่ละกิจกรรม

6.      ปฏิบัติตามแผน  วัดประเมินผล  สรุปรายงาน

การจัดบริการแนะแนวในโรงเรียน

                ควรดำเนินการให้เหมาะสม และสอดคล้องกับสภาพปัญหา และความต้องการของนักเรียนที่ได้สำรวจ  โรงเรียนพิจารณาจัดบริการให้แก่นักเรียนในโรงเรียน  อาจจัดได้  5  บริการ  คือ

1.      บริการสำรวจนักเรียนเป็นรายบุคคล  รวบรวมรายละเอียดต่างๆ ที่เกี่ยวกับตัวนักเรียน  เช่น ประวัติส่วนตัว  ครอบครัว  ภูมิหลังของนักเรียน  พฤติกรมนิสัย  ประวัติการเรียน  ฯลฯ

2.      บริการสนเทศ  โดยจัดข่าวสารข้อมูล  ด้านการศึกษาอาชีพ  เรื่องที่เกี่ยวกับตัวนักเรียน และสังคม  เพื่อที่นักเรียนจะได้นำข้อมูลไปพิจารณาเลือก

3.      บริการให้คำปรึกษา (หัวใจของการแนะแนว)  ซึ่งจะช่วยให้ผู้มารับบริการ สามารถหาทางแก้ปัญหาได้ด้วยตนเอง

4.      บริการจัดวางตัวบุคคล  เป็นบริการที่จัดให้นักเรียนแต่ละคน ได้พบกับสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม  เพื่อให้นักเรียนตัดสินใจเลือกสิ่งที่ตนต้องการ

5.      บริการติดตามผล  เป็นบริการที่จัดขึ้นเพื่อติดตามผลสำเร็จของนักเรียนเป็นสำคัญ  เช่น ติดตามผลงานที่ครูแนะแนว ได้จัดให้แก่นักเรียนแล้ว นักเรียนได้ประโยชน์นำไปพัฒนาตนเอง

แนวทางการจัดกิจกรรมตามความถนัด และความสนใจของผู้เรียน

กิจกรรมนี้เป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมนักเรียน  ซึ่งผู้เรียนเป็นผู้ปฏิบัติด้วยตนเองอย่างครบวงจร คือ เริ่มตั้งแต่ศึกษาวิเคราะห์  วางแผน  ปฏิบัติตามแผน  ประเมิน  และปรับปรุง  โดยเน้นการทำงานร่วมกันเป็นกลุ่ม  ช่วยกันคิด  ช่วยกันทำ  และช่วยกันแก้ปัญหากิจกรรมตามความถนัด และความสนใจของผู้เรียน  จะกล่าวถึงเฉพาะ  งานของชมรม หรือชุมนุมภายในสถานศึกษา

ความหมายของชมรม หรือชุมนุม 

                เป็นกิจกรรมการรวมกลุ่มของผู้เรียนที่มีความสนใจในกิจกรรมอย่างเดียวกัน และสมัครใจ  ที่จะดำเนินการจัดกิจกรรมร่วมกัน  โดยมีครูที่ปรึกษาให้คำแนะนำในการปฏิบัติงาน

จุดมุ่งหมาย

1.      เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ร่วมกิจกรรมตามความถนัด  ความสนใจ  และความสามารถของผู้เรียนเป็นรายบุคคล

2.      เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์

3.      เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนมีความรู้กว้างขวางขึ้น

4.      เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามที่โรงเรียนต้องการ

5.      เพื่อเป็นการจัดประสบการณ์ให้แก่ผู้เรียน  และช่วยส่งเสริมการเรียนรู้ตามหลักสูตร

หลักการจัดกิจกรรม

1.      เกิดจากความสนใจของผู้เรียน

2.      เกิดจากความสมัครใจของผู้เรียนในการเข้าร่วม  (ไม่ควรบังคับ)

3.      ผู้เรียนช่วยกันคิด  ช่วยกันทำ  และช่วยกันแก้ปัญหา

4.      ส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพของผู้เรียน หรือพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์

5.      กำหนดระยะเวลาในการเข้าร่วมกิจกรรม

6.      มีครู  ที่ปรึกษา  อำนวยความสะดวก  และคอยให้ความช่วยเหลือ

วิธีการดำเนินงาน

1.      การจัดตั้งชมรม หรือชุมนุม  ควรเริ่มจากผู้เรียนเป็นตัวตั้ง  ถ้าไม่มีการเริ่มจากผู้เรียน  สถานศึกษา(ครู) จะต้องกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดความสนใจ  และมองเห็นประโยชน์ของการจัดตั้ง

2.      กำหนดวัตถุประสงค์  เพื่อเป็นแนวทางในการดำเนินงาน  ให้สอดคล้องและตรงกับวัตถุประสงค์ที่วางไว้ โดยเน้นประโยชน์ของกิจกรรมที่เกิดขึ้นกับผู้เรียนเป็นสำคัญ

3.      กิจกรรมภายในชมรม หรือชุมนุม  กิจกรรมที่จัดดำเนินการในรูปของการจัดทำโครงงาน  โครงการ/งาน หรือกิจกรรมย่อย  เช่น ชมรมกีฬา (ชื่อกีฬา)  จัดแข่งขันกีฬา    ชมรมคอมพิวเตอร์    จัดแสดงผลงาน  ฯลฯ

4.      บุคคลที่รับผิดชอบในการดำเนินงาน  ผู้เรียนจะร่วมมือกันจัดกิจกรรม  โดยมีครูที่ปรึกษาคอยให้คำแนะนำ ช่วยเหลือและอำนวยความสะดวกในการดำเนินงาน

5.      การบริหารงานชมรม หรือชุมนุม  ควรคำนึงถึงสิ่งต่อไปนี้

-  สมาชิก  คุณสมบัติ  จำนวน  หน้าที่  วิธีการคัดเลือก

-  ขนาด    ความเหมาะสมกับจำนวนสมาชิก

-  การตั้งชื่อ  นำเสนอให้เห็นว่าเรื่องอะไร  หรือดำเนินการอย่างไร

-  ระยะเวลา  เช่น กำหนดพบกันสัปดาห์ละ  1  ครั้ง  ครั้งละ  1  ชั่วโมง  เป็นต้น

-  จุดมุ่งหมาย

                  -  ระเบียบข้อบังคับ  ข้อปฏิบัติของผู้ร่วมกิจกรรม และแนวการดำเนินงาน

-  ตำแหน่งต่างๆ  เช่น ประธาน  รองประธาน  กรรมการ  เลขานุการ  เหรัญญิก  ประชาสัมพันธ์  ครูที่

   ปรึกษา ฯลฯ  การแบ่งงานรับผิดชอบ